Uwv moet Wajong-exportverzoek toewijzen na onterechte weging van lijdensdruk en suïcidaliteit als geen zwaarwegende reden

Appellant heeft vanaf zijn geboorte cerebrale quadriplegie en ontvangt al decennialang een Wajong-uitkering. Hij is in 2011 getrouwd met een Filipijnse vrouw, maar heeft haar sinds augustus 2014 niet meer fysiek kunnen ontmoeten. Zijn verzoek om met behoud van zijn Wajong-uitkering naar de Filipijnen te verhuizen (export) heeft het Uwv afgewezen. Het Uwv zag geen aanleiding voor toepassing van de hardheidsclausule van artikel 3:19, tiende lid, van de Wajong.

De rechtbank Noord-Holland oordeelde al in haar tussenuitspraak dat het Uwv de aanvraag niet zonder nader medisch onderzoek had mogen afwijzen, gelet op een psychiatrisch rapport van 22 augustus 2023 van de onafhankelijk psychiater Scheepers. Die psychiater stelde bij appellant een recidiverende depressieve stoornis vast met een hoge tot zeer hoge lijdensdruk, waarbij het niet bij zijn partner kunnen wonen de grootste stressor en de belangrijkste oorzakelijke en onderhoudende factor voor zijn klachten is. De psychiater achtte de doodswens van appellant oprecht en realistisch.

Na een spreekuur op 15 april 2025 bevestigde de verzekeringsarts bezwaar en beroep de forse lijdensdruk en de realistisch ingeschatte suïcidaliteit, maar stelde dat er geen medische noodzaak bestond omdat er in Nederland behandelmogelijkheden zijn voor de depressie. Diezelfde verzekeringsarts liet de vraag of lijdensdruk en suïcidaliteit op zichzelf een zwaarwegende reden kunnen zijn onbeantwoord, omdat dit buiten het verzekeringsgeneeskundige toetsingskader zou vallen. Het Uwv volgde dit en stelde dat de psychische problemen het gevolg zijn van een eigen keuze van appellant.

De Centrale Raad van Beroep verwerpt dit standpunt. De Raad oordeelt dat het Uwv de door appellant aangevoerde praktische en financiële bezwaren ten onrechte niet heeft meegewogen. Die bezwaren maken het appellant feitelijk onmogelijk zijn echtgenote fysiek te ontmoeten. De uitzichtloosheid en de daarmee verband houdende hoge lijdensdruk en doodswens berusten niet op een eigen keuze, maar zijn het gevolg van de bestaande situatie die appellant niet bij machte is te veranderen. De Raad acht geen andere uitkomst denkbaar dan dat sprake is van zwaarwegende omstandigheden. Omdat het beëindigen van de uitkering bovendien een aanmerkelijk nadeel oplevert nu appellant in de Filipijnen geen andere inkomstenbron heeft, is sprake van een onbillijkheid van overwegende aard. Het Uwv moet op grond van artikel 4 van de Beleidsregels aan appellant bekendmaken dat het de exportbevoegdheid te zijn gunste zal uitoefenen als hij binnen één jaar buiten Nederland gaat wonen.

De Raad vernietigt tevens de proceskostenveroordeling van de rechtbank, die ten onrechte geen vergoeding toekende voor het bijwonen van de zitting, en stelt de proceskosten in beroep vast op € 1.814,-. De proceskosten in hoger beroep worden begroot op € 2.267,50.

De Raad heeft geoordeeld dat het Uwv het exportverzoek ten onrechte heeft afgewezen en dat geen andere uitkomst denkbaar is dan dat de hardheidsclausule in uw geval van toepassing is. Het Uwv moet binnen zes weken een nieuwe beslissing op bezwaar nemen en daarin bekendmaken dat u de Wajong-uitkering meeneemt als u binnen één jaar buiten Nederland gaat wonen. Tegen die nieuwe beslissing op bezwaar kan uitsluitend beroep bij de Raad worden ingesteld.