Weigering permanente en tijdelijke ontheffing arbeidsverplichtingen PW terecht omdat aanvrager geen begin van bewijs leverde

Appellante ontvangt sinds 1 maart 1997 bijstand naar de norm voor gehuwden, laatstelijk op grond van de Participatiewet. In 2020 verleende het college haar een tijdelijke ontheffing van de arbeidsverplichtingen voor de periode van 25 maart 2020 tot en met 24 maart 2022. In een latere procedure trok appellante haar hoger beroep in, onder de toezegging van het college dat aangeleverde medische informatie naar een medisch adviseur zou worden doorgeleid, mits die informatie een redelijk aanknopingspunt voor nader onderzoek bevatte.

Op 3 februari 2023 en 21 februari 2024 diende appellante opnieuw aanvragen in om ontheffing van de verplichtingen van artikel 9 PW wegens beperkingen en klachten. Het college wees beide aanvragen af. Appellante stelde dat zij een begin van bewijs had geleverd, dat het college haar eerder had ontheven, en dat een activeringscoach van de gemeente in een e-mail van 3 maart 2023 had aangegeven dat de mogelijkheid bestond haar een ontheffing te verlenen. Zij betoogde dat het college haar medisch had moeten onderzoeken alvorens te beslissen.

De Centrale Raad van Beroep bevestigt de afwijzing. Wie een beroep doet op artikel 9, vijfde lid, PW moet aannemelijk maken dat hij volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is; daarvoor is ten minste een begin van bewijs vereist. Hetzelfde geldt bij een aanvraag om tijdelijke ontheffing op grond van artikel 9, tweede lid, PW: ook dan is het aan de aanvrager om met een begin van bewijs te komen waaruit blijkt dat er beperkingen zijn waardoor niet aan de verplichtingen kan worden voldaan.

Appellante onderbouwde haar aanvragen niet met medische stukken en zegde de afspraken met de activeringscoach stelselmatig af. Daarmee leverde zij het vereiste begin van bewijs niet. Onder die omstandigheden was het college niet gehouden haar eerst medisch te onderzoeken. De eerder verleende tijdelijke ontheffing en de e-mail van de activeringscoach veranderen dat oordeel niet: de ontheffing uit 2020 had een tijdelijk karakter, en de activeringscoach koppelde de mogelijkheid van een ontheffing in diezelfde e-mail aan het verschijnen van appellante op gesprekken.

Een bijstandsgerechtigde die wil worden vrijgesteld van de arbeidsverplichtingen moet dat zelf onderbouwen met medische stukken; zonder die onderbouwing en zonder medewerking aan gesprekken met een activeringscoach wijst het college de aanvraag terecht af. Een eerdere tijdelijke ontheffing en een positieve opmerking van een activeringscoach zijn onvoldoende om het college te verplichten een medisch onderzoek te starten.