Groene tabel maakt vervroegde IVA-uitkering per 2027 financieel onaantrekkelijk

Per 1 januari 2027 verdwijnt de samenvoegbepaling, een fiscale regel die buiten de salarisadministratie vrijwel onbekend is. Werkgevers die naast het loon ook een socialezekerheidsuitkering aan een werknemer doorbetalen, mogen op het totaal niet langer de witte loontabel toepassen. Over de uitkeringscomponent geldt straks de groene tabel, die geen arbeidskorting kent. Voor een deel van de betrokkenen is de netto-impact aanzienlijk groter dan de al bekende achteruitgang voor WGA-gerechtigden.

Arbeidsrechtadvocaat Joop van Zijl wijst op een gevolg dat tot nu toe onderbelicht bleef: de maatregel raakt de vervroegd toegekende IVA-uitkering hard. Werknemers die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, kunnen al vóór het einde van de gebruikelijke wachttijd een IVA-uitkering aanvragen. Juist voor die groep loopt het nettoverschil op tot een bedrag dat, zo luidt zijn analyse, de aanvraag voor veel betrokkenen financieel onaantrekkelijk maakt.

De aanleiding voor de wetswijziging is een arrest van de Hoge Raad van 15 november 2024. Wie zijn WGA-uitkering via de werkgever ontving, hield daar netto meer aan over dan wie dezelfde uitkering rechtstreeks van het UWV kreeg. De Hoge Raad oordeelde dat dit ongelijke behandeling van gelijke gevallen is. Het kabinet heft die ongelijkheid op door de arbeidskorting op geen enkele socialezekerheidsuitkering meer toe te passen.

Concreet betekent dit dat een werkgever die naast het loon ook een uitkering doorbetaalt, vanaf 2027 over de uitkering de groene tabel moet gebruiken: de tabel voor loon uit vroegere arbeid, zonder arbeidskorting. Voor de naar schatting 11.000 werknemers die hun WGA-uitkering via de werkgever ontvangen, leidt dat tot een gemiddelde achteruitgang van 3.000 euro netto per jaar. Wie door het wegvallen van de arbeidskorting ook de inkomensafhankelijke combinatiekorting in de inkomstenbelasting misloopt, kan in het slechtste geval 8.700 euro per jaar inleveren.

Uit de toelichting op het besluit blijkt dat de groene tabel vanaf 2027 ook geldt voor de vervroegd toegekende IVA-uitkering, ook als de werknemer daarnaast nog loon ontvangt. Dat laatste doet zich voor als het loon meer bedraagt dan 75 procent van de IVA-uitkering, of als het loon boven het maximumdagloon wordt doorbetaald.

De vervroegde IVA-toekenning is bedoeld voor werknemers die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn zonder enige kans op herstel. Zij kunnen het UWV vragen de IVA-uitkering met een verkorte wachttijd toe te kennen. De werkgever mag die uitkering vervolgens verrekenen met het loon tijdens ziekte. De IVA-uitkering bedraagt 75 procent van het loon, waar de wettelijke loondoorbetaling 70 procent bedraagt.

Omdat werknemers met een vervroegde IVA-uitkering doorgaans niet meer werken, is het aandeel van hun inkomen dat door de maatregel wordt geraakt groter dan gemiddeld. Eigen berekeningen van Van Zijl laten zien dat het nettoverschil al gauw oploopt tot 400 euro per maand of meer, wat neerkomt op eerder 5.000 euro per jaar dan de gemiddeld genoemde 3.000 euro voor WGA-gerechtigden.

Vanaf 2027 houdt een werknemer netto minder over aan een vervroegde IVA-uitkering via de werkgever dan aan doorbetaald loon tijdens ziekte, waarop de witte tabel wel van toepassing blijft. De staatssecretaris erkent zelf dat werknemers een dergelijke uitkering daardoor minder snel zullen aanvragen.

Dat heeft directe gevolgen voor werkgevers. Zonder aanvraag valt er voor de werkgever niets te verrekenen, waardoor hij het volle loon tijdens ziekte blijft betalen. De prikkel om samen met de werknemer een vervroegde IVA-toekenning aan te vragen, verdwijnt daarmee aan beide kanten. De maatregel maakt de loondoorbetaling bij ziekte zwaarder, terwijl het regeerakkoord die juist werkbaarder wil maken voor met name het mkb.

Van Zijl betwist het argument dat er geen andere keuze was. De ongelijkheid had ook opgeheven kunnen worden door bij vervroegd toegekende IVA-uitkeringen de witte tabel toe te staan, ook wanneer het UWV uitbetaalt. De maatregel roept daarmee een principiële vraag op: waarom gunt de wetgever een zieke werknemer die niet werkt 104 weken lang arbeidskorting over zijn loon, maar onthoudt hij die aan diezelfde werknemer zodra hij een vervroegde IVA-uitkering aanvraagt?

Vakbond CNV heeft bredere kritiek op de uitkomst: volgens de bond worden 154.000 arbeidsongeschikten al jaren gediscrimineerd doordat zij geen arbeidskorting kunnen toepassen en daardoor maandelijks honderden euro's mislopen. CNV roept de politiek op de arbeidskorting op alle arbeidsongeschikten toe te passen.

Van Zijl formuleert drie praktische aandachtspunten voor werkgevers en hun adviseurs. Werknemers die een uitkering via de werkgever ontvangen, moeten gewaarschuwd worden voor de netto achteruitgang per 1 januari 2027, zo nodig met een pro forma loonberekening.

Werkgevers doen er verder goed aan rekening te houden met de mogelijkheid dat werknemers vanaf 2027 niet meer willen meewerken aan een aanvraag voor vervroegde IVA-toekenning. In dat geval kan overwogen worden het nettoverschil te compenseren: het UWV mag dat extra loon niet verrekenen met de uitkering. Ten slotte geldt de wijziging ook voor uitkeringen die vóór 2027 al zijn toegekend, waardoor het effect zich direct bij aanvang voordoet.

Vanaf september 2026 zal het UWV de naar verwachting getroffen uitkeringsgerechtigden persoonlijk informeren. Ook werkgevers en salarisprofessionals worden via de Belastingdienst en het UWV geïnformeerd.

Voor arbeidsdeskundigen en casemanagers betekent dit concreet dat zij in lopende IVA-trajecten al dit jaar het gesprek moeten voeren over de financiële gevolgen van een vervroegde toekenning na 1 januari 2027. De beslissing of een werknemer een aanvraag indient, is straks niet meer uitsluitend medisch of re-integratief van aard, maar ook een rekensom.