Ambtenaar kon wegens waarschijnlijke wilsonbekwaamheid geen WIA-aanvraag worden verweten; impasseontslag blijft wel in stand

Appellante was sinds 2008 in dienst bij een werkgever in de gemeente Westland. Zij meldde zich op 26 maart 2013 gedeeltelijk ziek en was vanaf 12 december 2013 volledig arbeidsongeschikt. Het college van burgemeester en wethouders staakte in 2015 de doorbetaling van haar bezoldiging omdat zij weigerde de bedrijfsarts toestemming te geven contact op te nemen met haar behandelaar. Vervolgens weigerde appellante een WIA-uitkering aan te vragen, waarop het college rechtspositionele maatregelen trof en haar op 19 december 2017 primair ontslag verleende wegens het niet aanvragen van een WIA-uitkering, subsidiair wegens plichtsverzuim.

De rechtbank Den Haag verklaarde de beroepen ongegrond. In hoger beroep heropende de Raad het onderzoek en benoemde psychiater dr. J.A. Bouwens als deskundige. Diens rapport van 11 september 2025 concludeert dat appellante in de relevante periode waarschijnlijk wilsonbekwaam was ten aanzien van het tijdig aanvragen van een WIA-uitkering, op grond van een onvermogen om tot een weloverwogen beslissing te komen door haar preoccupaties. De deskundige stelde dat appellante de ontoelaatbaarheid van haar gedrag vermoedelijk wel kon inzien, maar dat dit zich door haar stoornis niet heeft kunnen vertalen in overeenkomstig gedrag.

De Raad volgde de deskundige, wiens rapport blijk gaf van zorgvuldig onderzoek en consistent en inzichtelijk was. De Raad oordeelde dat de stoornis appellantes functioneren zodanig heeft beïnvloed dat zij in hoge mate belemmerd was om haar situatie op een adequate en realistische manier in te schatten en haar gedrag om te buigen. Haar gedrag kon haar dan ook niet worden verweten. Dit betekende dat geen grondslag bestond voor de rechtspositionele maatregelen; de bestreden besluiten werden vernietigd.

Tegelijkertijd nam het college op 28 mei 2025 een nader besluit waarbij het ontslag meer subsidiair werd gebaseerd op een onherstelbare impasse (artikel 8:8 CAR-UWO). De Raad oordeelde dat op 19 december 2017 inderdaad sprake was van een zodanig verregaande en onomkeerbare verwijdering tussen appellante en haar werkgever dat voortzetting van het dienstverband in redelijkheid niet meer gevergd kon worden. Het impasseontslag bleef dan ook in stand. Het college werd veroordeeld in de proceskosten van appellante tot een bedrag van 9.868 euro.

Een ontslag wegens het niet aanvragen van een WIA-uitkering houdt geen stand als de werknemer door een psychiatrische stoornis waarschijnlijk wilsonbekwaam was ten aanzien van die beslissing: de Raad oordeelde dat in dat geval geen grondslag bestaat voor rechtspositionele maatregelen. Het college kon wel een impasseontslag op grond van artikel 8:8 CAR-UWO handhaven, maar daarvoor moest op de ontslagdatum zelf aantoonbaar sprake zijn van een onherstelbare vertrouwensbreuk en moest duidelijk zijn dat herplaatsing niet mogelijk was.

Appellante slaagde erin de rechtspositionele maatregelen en het primaire ontslag te laten vernietigen, omdat de Raad oordeelde dat haar het niet aanvragen van een WIA-uitkering vanwege haar psychische toestand niet kon worden verweten. Het impasseontslag bleef echter in stand: de Raad stelde vast dat op 19 december 2017 sprake was van een onomkeerbare verwijdering tussen appellante en haar werkgever, waardoor het dienstverband toch eindigde. Het college werd wel veroordeeld in de proceskosten van € 9.868,- en moet het griffierecht van € 168,- vergoeden.