OVAL en vier partners werken aan vernieuwde Work Ability Index en roepen praktijkprofessionals op mee te denken

OVAL trekt samen met het RIVM, Panteia, AWVN en de NVvA op om de Work Ability Index te vernieuwen. Het instrument, een wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst die inzicht geeft in het werkvermogen van medewerkers, sluit in de praktijk niet altijd meer optimaal aan bij de moderne werkcontext. De vijf organisaties zoeken nu professionals uit de praktijk die in mei willen meedenken over de inhoud en de digitale ontsluiting van het vernieuwde instrument.

Naast de inhoudelijke doorontwikkeling van de vragenlijst werken de partijen ook aan een digitaal WAI-platform dat organisaties straks eenvoudiger toegang moet geven tot inzichten, benchmarks en concrete handelingsperspectieven rondom werkvermogen. Hiervoor organiseert OVAL twee focusgroepen, elk met ongeveer twaalf deelnemers.

De Work Ability Index is een wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst die inzicht geeft in het werkvermogen van medewerkers: de mate waarin iemand lichamelijk en geestelijk in staat is om zijn of haar werk uit te voeren, nu en in de toekomst. Organisaties zetten het instrument in om signalen van verminderd werkvermogen vroegtijdig te herkennen, zodat zij gerichter kunnen sturen op duurzame inzetbaarheid, verzuimpreventie, vitaliteit en werkplezier.

De arbeidswereld verandert snel. Hybride werken, toenemende psychosociale belasting en nieuwe vormen van werk zorgen ervoor dat de huidige WAI in de praktijk niet altijd meer optimaal aansluit bij de moderne werkcontext. Dat is voor OVAL en haar partners de aanleiding om het instrument te herzien. Het doel is om de WAI beter te laten aansluiten bij de praktijk van vandaag én morgen.

OVAL is sinds 1 maart 2025 de exclusieve licentiehouder van de WAI in Nederland en Vlaanderen. De gemiddelde WAI-score in 2024 bedroeg 40,5, een lichte daling ten opzichte van de 42,3 in 2015. Achttien procent van de werkenden scoort matig tot slecht op werkvermogen, wat neerkomt op ongeveer één op de vijf werknemers.

Om ervoor te zorgen dat de vernieuwde WAI goed aansluit bij de praktijk, organiseert OVAL twee multidisciplinaire focusgroepen. De bijeenkomsten zijn bedoeld voor professionals met ervaring op het gebied van de WAI of het Huis van Werkvermogen, PMO- of PAGO-instrumenten, HR-beleid rond duurzame inzetbaarheid, of werkvermogen, vitaliteit en preventie.

Beide sessies vinden plaats bij het Fletcher Hotel-Restaurant Oud London in Zeist. De eerste bijeenkomst is op maandag 11 mei, de tweede op dinsdag 19 mei. Elke sessie start met inloop en lunch om 12.30 uur, de focusgroep begint om 13.00 uur en sluit om 17.00 uur. Per sessie zijn er ongeveer twaalf deelnemers.

Wie op beide data beschikbaar is, wordt uitgenodigd dat bij aanmelding aan te geven, zodat de organisatoren een diverse mix van deelnemers kunnen samenstellen. Wie op de genoemde data verhinderd is maar toch wil bijdragen, kan zich ook aanmelden: de organisatoren kijken dan naar andere mogelijkheden om de ervaring te betrekken.

De gesprekken in de focusgroepen draaien om een viertal concrete vragen. Ten eerste: geeft de huidige WAI voldoende handvatten voor beleid en interventies? Ten tweede: welke thema's zijn nodig voor een toekomstbestendige WAI? Ten derde: hoe gebruiken organisaties de WAI-uitkomsten nu, en wat ontbreekt nog? En ten vierde: wat moet een digitaal platform bieden om informatie echt bruikbaar te maken?

Deelnemers denken daarmee niet alleen mee over de inhoud van de vragenlijst zelf, maar ook over hoe inzichten straks beter toegankelijk en praktisch toepasbaar kunnen worden voor organisaties. De focusgroep biedt zo de kans om invloed uit te oefenen op de doorontwikkeling van een instrument dat organisaties helpt om vitaliteit, inzetbaarheid en werkplezier te versterken.

De doorontwikkeling is een gezamenlijk initiatief van vijf organisaties. OVAL is de brancheorganisatie voor vitaliteit, activering en loopbaan en draagt als exclusief licentiehouder de verantwoordelijkheid voor het instrument in Nederland en Vlaanderen. Het RIVM draagt bij met onderzoek naar duurzame inzetbaarheid en werkvermogen. Panteia is betrokken als onderzoekspartner. De AWVN, de Algemene Werkgeversvereniging Nederland, richt zich op het langer inzetbaar houden van personeel. De NVvA, de Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen, vertegenwoordigt de beroepsgroep die de WAI in de praktijk gebruikt voor werkvermogenbeoordeling en re-integratietrajecten.

Samen werken zij aan zowel de inhoudelijke herziening van de vragenlijst als aan het digitale platform dat de uitkomsten voor organisaties toegankelijker en toepasbaar moet maken.

De aanleiding voor vernieuwing is niet alleen conceptueel. Recente cijfers laten zien dat het werkvermogen van Nederlandse werknemers onder druk staat. De gemiddelde WAI-score daalde van 42,3 in 2015 naar 40,5 in 2024. Achttien procent van de werkenden scoort matig tot slecht, een groep die een verhoogd risico loopt op verzuim en productiviteitsverlies. Vooral lager opgeleiden en oudere werknemers in de leeftijdsgroep 45 tot 65 jaar laten lagere scores zien, net als werkenden in sectoren als de detailhandel, het vervoer en de vastgoedsector.

Daar komt bij dat het aantal langdurige verzuimgevallen om psychische redenen in vijf jaar tijd met 35 procent steeg. Één op de drie werknemers voelt zich zelden of nooit actief en fit, en ongeveer een kwart heeft weinig vertrouwen in de toekomst. Psychische klachten vormen ook de grootste diagnosegroep bij de instroom in de WIA.

Voor arbeidsdeskundigen, bedrijfsartsen en casemanagers is een geactualiseerde WAI die aansluit op de huidige arbeidsrealiteit een praktisch hulpmiddel bij vroegsignalering en het onderbouwen van re-integratieadviezen. Een instrument dat beter meet wat er nu speelt op de werkvloer, en waarvan de uitkomsten via een digitaal platform direct bruikbaar zijn voor beleid en interventie, versterkt de positie van iedereen die werkt aan duurzame inzetbaarheid.